NAS veya Sunucuda Disk Doldu: Kapasite Yönetimi ve Temizlik
Sabah ilk mesaj: "Ortak klasöre kaydedemiyorum." NAS dolmuş. Bu, tek bir kişinin sorunu değildir — tüm ekip durur, yedekler başarısız olur, bazı sistemlerde veritabanları bozulur. Ve genelde bir sürpriz değildir: doluluk aylardır tırmanıyordu, kimse bakmıyordu.
Acil Adım: Nefes Aldırın
Önce sistemi çalışır hale getirin — ama rastgele dosya silmeyin. En hızlı ve güvenli kazanımlar:
- Çöp kutusu: NAS'ların çoğunda paylaşım başına ağ geri dönüşüm kutusu vardır ve silinen dosyalar orada yer tutmaya devam eder. Boşaltmak, çoğu zaman anında yüzlerce GB açar.
- Snapshot'lar: Anlık görüntüler (snapshot) veri koruma için değerlidir ama zamanla ciddi yer kaplar. Saklama politikasını gözden geçirin — hepsini birden silmeyin, en eskilerini budayın.
- Yarım kalan yüklemeler ve geçici klasörler: Uygulama önbellekleri ve yarıda kesilmiş transferler sessiz yer yiyicilerdir.
Sonra: Neyin Yer Kapladığını Görün
Tahminle temizlik yapılmaz. NAS arayüzlerindeki depolama analizi araçları (veya WinDirStat gibi istemci tarafı araçlar) klasör bazında dağılımı gösterir. Tipik bulgular: kişisel yedeklerin ortak alana bırakılması, aynı proje klasörünün üç kopyası, yıllar önce kapanmış projelerin ham dosyaları ve video arşivleri. Bu tablo, teknik bir sorun değil düzen sorununu ortaya çıkarır.
Kalıcı Çözüm 1: Arşiv Politikası
- Aktif / arşiv ayrımı: Kapanan projeler ana paylaşımdan arşiv alanına taşınır. Arşiv, daha yavaş/ucuz katmanda durabilir.
- Kota: Kullanıcı veya departman bazında kota tanımlamak, "dolduran kim" sorusunu kendiliğinden çözer.
- Dosya türü kuralı: Kişisel fotoğraf/video ve indirilen kurulum dosyaları ortak alanda barınmaz — ortak klasör düzeni yazımızdaki kurallar burada işler.
- Uyarı eşiği: %80 dolulukta bildirim kurun. Doluluk sürpriz olmamalı; sistem size aylar önce haber vermeli.
Kalıcı Çözüm 2: Kapasite Büyütme
Temizlik ve düzen yetmiyorsa büyüme zamanıdır. Seçenekler:
- Boş yuvaya disk eklemek: En kolay yol — cihazda boş yuva varsa. RAID yapısına göre yeni disk havuza eklenir.
- Diskleri büyükle değiştirmek: Yuva doluysa, diskleri teker teker büyükleriyle değiştirip her seferinde yeniden yapılandırma (rebuild) beklenir. Uzun ama işleyen bir yöntemdir — rebuild riskleri burada da geçerlidir; işleme başlamadan yedeğinizi doğrulayın.
- Disk seçimi: 7/24 çalışacağı için sürveyans/NAS sınıfı diskler — N300 8TB gibi; yoğun kurumsal yükte enterprise sınıf (sınıf kıyası).
Unutulan Kalem: Yedekler de Büyür
NAS'ı büyütürken yedek hedefini de büyütmeniz gerekir — 8 TB veriyi 4 TB'lık bir yedek diske sığdıramazsınız. Yedekleme rehberimizde anlattığımız 3-2-1 planı, kapasite artışıyla birlikte güncellenmelidir. Aksi halde "yedek alınıyor" sanılan sistem, aslında aylardır başarısız oluyordur.
Sıkça Sorulan Sorular
Disk %100 dolduğunda ne bozulur?
Yeni yazma duraklar; açık dosyalar bozulabilir, veritabanları hata verir, yedek işleri başarısız olur. Bu yüzden %80-85 eşiği kritik kabul edilir.
Sıkıştırma/tekilleştirme işe yarar mı?
Bazı NAS'larda destekli ve belge ağırlıklı verilerde kazanç sağlar; video ve zaten sıkıştırılmış dosyalarda etkisi düşüktür.
Bulut'a taşımak çözüm mü?
Arşiv katmanı için mantıklı olabilir; ancak upload kapasitesi ve aylık maliyet hesaba katılmalıdır.
Grisepet Notu
Mevcut kapasitenizi, doluluk hızınızı ve NAS modelinizi yazın; büyütme yolunu (disk ekleme mi değiştirme mi) ve doğru disk sınıfını birlikte planlayalım.
