Çalışan Ayrılıyor: IT Kapanış ve Erişim Kaldırma Listesi
Kısa çözüm
- Erişimleri ayrılış GÜNÜ kapatın, hafta sonuna bırakmayın
- E-postayı silmeyin: yönlendirin, sonra arşivleyin
- VPN, uzaktan erişim ve iki adımlı doğrulama cihazını kaldırın
- Ortak hesapların şifresini değiştirin — kişi hesabı yetmez
- Cihazı zimmet formuyla teslim alın, veriyi devredin
- Bulut ve üçüncü taraf servisleri de listeye ekleyin
Bir çalışan ayrıldı. İnsan kaynakları süreci tamamlandı, veda edildi. Peki e-posta hesabı ne oldu? VPN yetkisi duruyor mu? Muhasebe programındaki kullanıcısı açık mı? Bu sorular sorulmadığında hesaplar aylarca açık kalır — ve bu, işletmelerin en yaygın sessiz güvenlik açığıdır. Bu liste, işe alış listemizin aynadaki görüntüsüdür.
Zamanlama: Ayrılış Günü
Erişimler son çalışma gününün sonunda kapatılır; "nasıl olsa gitti" diyerek haftaya bırakılmaz. Ayrılış anlaşmazlıklı ise kapatma, görüşmeden hemen sonra yapılır. Bu bir güvensizlik göstergesi değil standart bir prosedürdür — herkese aynı şekilde uygulandığında kişisel algılanmaz.
1. Hesap ve Erişimler
- E-posta: Hesabı hemen silmeyin. Önce parolayı değiştirip oturumları kapatın, gelen postaları yöneticisine veya devralan kişiye yönlendirin, bir süre sonra arşivleyip kapatın. Silinen hesap, gelen müşteri e-postalarının sessizce kaybolması demektir.
- Bilgisayar oturumu / etki alanı hesabı: Devre dışı bırakın (silmek yerine devre dışı bırakmak, dosya sahiplikleri için daha güvenlidir).
- Ortak klasörler: Yetkileri kaldırın (klasör yetkileri).
- VPN ve uzaktan erişim: Kesinlikle kapatın — ofis dışından erişim en riskli kalemdir (uzaktan erişim).
- ERP / muhasebe / CRM: Kullanıcıyı pasife alın; kayıt geçmişi için silmeyin.
- İki adımlı doğrulama: Kişinin cihazını doğrulama listelerinden çıkarın (2FA yönetimi).
- Ortak hesap parolaları: Kişi bunları biliyorsa değiştirin. Kendi hesabını kapatmak, ortak hesabın parolasını hafızasından silmez.
2. Unutulan Yerler
Asıl açıklar burada kalır:
- Alan adı ve hosting paneli, e-posta yönetim paneli.
- Banka ve ödeme sistemleri yetkilileri.
- Kargo firması ve pazaryeri panelleri.
- Sosyal medya hesapları ve reklam panelleri.
- Bulut depolama ve dosya paylaşım servisleri.
- Kamera sistemi ve NVR kullanıcıları (kamera erişimi).
- Wi-Fi parolası — personel ağının parolası kişiye özel değilse değiştirmek gerekebilir.
- Telefon santrali, abonelikler, lisanslar (kullanılmayan lisans maliyet demektir).
3. Cihaz ve Veri
- Zimmet teslim alma: Cihaz, çanta, adaptör, telefon, kart — işe alışta imzalanan formla eşleştirin (garanti takibi).
- Veri devri: Cihazdaki iş dosyalarını ortak klasöre alın. "Masaüstünde duruyordu" diyen bir çalışan ayrıldıktan sonra o dosyalar kimsenin bulamadığı bir yerde kalır.
- Cihazı yeniden hazırlayın: Format ve temiz kurulum; kişisel veriler kalmamalı.
- Emekliye ayrılacaksa veriyi güvenli imha edin (güvenli imha).
- Yedeği kontrol edin: Kişinin bilgisayarındaki verinin yedeği alınmış mı (yedek doğrulama)?
4. Devir ve Süreklilik
Teknik erişimlerin ötesinde, bilgi de devredilmelidir: hangi sistemin şifresi nerede, hangi tedarikçiyle kim görüşüyor, hangi işin adımları nasıl. Tek kişinin hafızasında yaşayan süreçler, o kişi ayrılınca kriz üretir. Bunu ayrılış haftasında değil, çok önce yazıya dökmek gerekir (IT destek planı).
KVKK Tarafı
Ayrılan çalışanın kişisel verileri (özlük dosyası, e-posta içeriği) yasal saklama süreleri boyunca korunur, sonra imha edilir. Cihazındaki kişisel dosyaları da gözetmek gerekir. Aynı şekilde, o kişinin eriştiği müşteri verilerinin kurum dışına çıkmadığından emin olun — erişim kayıtları bu noktada değerlidir (KVKK ve donanım).
Sıkça Sorulan Sorular
E-posta hesabını ne kadar süre açık tutmalı?
Yönlendirmeyle birkaç ay yeterlidir; sonra arşivleyip kapatmak hem maliyet hem güvenlik açısından doğrudur.
Çalışan cihazı teslim etmezse?
Zimmet formu bu noktada tek dayanağınızdır — işe alışta imzalatmanın asıl karşılığı budur.
Küçük işletmede bu kadar liste gerekli mi?
Liste bir kez hazırlanır, her ayrılışta beş dakikada uygulanır; unutulan tek bir açık kapı bunun kat kat maliyetini üretir.
Grisepet Notu
Kullandığınız sistemleri yazın; işletmenize özel bir ayrılış kontrol listesi çıkaralım — cihaz yenileme ve veri devri tarafında da yardımcı olabiliriz.
Bu yazıyla ilgili ürünler
Maksimum 4 taksit imkanı
ESET HOME Security Premium | Şifreleme & Parola Yöneticisi | 3 Kullanıcı
Maksimum 4 taksit imkanı