Harici Disk Takılınca Bilgisayar Donuyor: USB Güç ve Dosya Sistemi

Harici diski USB'ye takıyorsunuz ve bilgisayar donuyor: fare hareket ediyor ama pencereler yanıt vermiyor, Dosya Gezgini beyazlıyor. Diski çıkardığınızda birkaç saniye içinde her şey normale dönüyor. Bu tablo hemen hemen her zaman üç sebepten birine çıkıyor: yetersiz güç, bozuk dosya sistemi veya fiziksel olarak yorulmuş bir disk. Önemli olan hangisi olduğunu anlamadan müdahale etmemek, çünkü üçüncü durumda yapılan her deneme veriyi biraz daha riske atıyor.

İlk soru: donma ne zaman oluyor?

• Tam takma anında: Güç veya sürücü tarafı daha güçlü şüpheli.
• Disk görünüyor, içine girince donuyor: Dosya sistemi veya bozuk sektörler öne çıkıyor.
• Büyük dosya kopyalarken donuyor: Isınma, kablo ve güç dalgalanması akla gelmeli.

Bu ayrımı yapmak, aşağıdaki adımların hangisine önce bakacağınızı belirliyor.

Önce sesi dinleyin

Klasik 2,5 inç mekanik diskte takma anında düzenli tıklama, sürekli dönüp duran bir ses veya başlayıp duran bir motor sesi duyuyorsanız teşhisi burada kesin. Bu seste ısrarla deneme yapmak kafa mekanizmasına zarar verir. Kritik veri varsa diski kullanmayı bırakın; önce yedek veya kurtarma planı yapın. Taşınabilir SSD'de hareketli parça yoktur, bu ses olmaz.

Güç tarafı: en çok atlanan sebep

2,5 inç mekanik diskler USB portundan beslenir ve açılış anında normal çalışmaya göre daha fazla akım çeker. Port sınırda kalırsa disk takılıp kopuyor, sürücü yığını buna yetişemeyip sistem kilitleniyor.

• Diski kasanın arka panelindeki, doğrudan anakarta bağlı porta takın. Ön panel portları ara kabloyla bağlıdır.
• Pasif çoklayıcı kullanmayın. Kendi adaptörü olmayan bir hub, diske yetecek akımı dağıtamaz. Kalıcı düzen kuracaksanız harici beslemeli bir çoklayıcı tercih edin.
• Kutusunda Y kablo (iki USB fişli) geldiyse ikinci fişi de takın; o fiş yalnızca güç içindir.
• Uzatma kablosunu çıkarın, diski kendi kısa kablosuyla deneyin. Kalitesiz uzatmada gerilim düşüyor.

Dosya sistemi bozulmuşsa

Disk aniden çıkarıldıysa veya kopyalama sırasında elektrik kesildiyse dosya sistemi "temiz kapatılmamış" olarak işaretlenir. Bu durumda Dosya Gezgini diski açmak için dizini taramaya kalkar ve arayüz kilitlenir.

• Diskin içine girmeden, Yönetici olarak açtığınız komut satırından chkdsk X: /f çalıştırın (X yerine diskin harfi). Sorunlu diskte bu işlem uzun sürebilir, yarıda kesmeyin.
• Disk RAW görünüyor veya biçimlendirme istiyorsa biçimlendirmeyi kabul etmeyin; o ayrı bir akış: harici disk görünüyor ama açılmıyor.
• exFAT biçimli diskler, ani güç kesilmelerine NTFS'e göre daha hassastır. Sürekli Windows ile kullanılacak disklerde NTFS daha dayanıklı bir tercih.

Yazılım tarafı

• Antivirüs: Bazı ürünler yeni takılan diskte otomatik tam tarama başlatır. 2 TB'lık bir disk tarandığında sistem dakikalarca ağır çalışır. Çıkarılabilir disk taramasını isteğe bağlı yapın.
• Yedekleme yazılımı: Disk takılınca planlı yedeği tetikleyen ayarlar aynı etkiyi üretir.
• BitLocker: Şifreli diskte kilit açma penceresi arkada açık kalmışsa Gezgin bekler.
• Aygıt Yöneticisi'nde USB denetleyicilerini kaldırıp yeniden başlatmak, bozuk sürücü kaydını temizler.

Disk takılı olmadığında da sistem sürekli yüksek disk kullanımında kalıyorsa sorun harici diskte değil: disk kullanımı %100'de takılı yazısına göz atın.

Ayırt edici son test

Aynı diski başka bir bilgisayara takın. Orada da donduruyorsa bilgisayarınızı kurcalamayı bırakın, suçlu disk. Yalnızca sizin bilgisayarınızda oluyorsa port, sürücü veya yazılım tarafında kalmış demektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Donma yüzünden verim gitti mi?

Donmanın kendisi veri silmez. Risk, disk fiziksel olarak sorunluyken yapılan tekrarlı deneme ve biçimlendirme kabullerinde. O yüzden ses testi ilk adım.

exFAT mi NTFS mi kullanmalıyım?

Diski hem Windows hem Mac ile paylaşacaksanız exFAT pratiktir. Yalnızca Windows ile kullanacaksanız NTFS'in günlük kaydı, yarıda kalan yazma işlemlerinden sonra toparlanmayı kolaylaştırır.

Taşınabilir SSD'ye geçmek bu sorunu bitirir mi?

Güç ve mekanik kaynaklı donmaların büyük kısmını bitirir: SSD'de kalkış akımı sorunu ve kafa mekanizması yok. Dosya sistemi bozulması ise her disk tipinde olabilir, orada alışkanlık önemli: diski her zaman çıkarmadan önce "donanımı çıkar" ile bırakın.

Grisepet Notu

Yıllardır aynı kalıbı görüyoruz: ön paneldeki porta takılan, üstüne de pasif hub eklenen 2,5 inç disk. Tek yapılan değişiklik arkadaki porta takmak olduğunda sorun bitiyor. Donanım değiştirmeden önce bu iki dakikayı ayırmaya değer.

Yedekleme düzeninizi yenilemek istiyorsanız taşınabilir SSD modellerimize, disk ömrünü anlamak için SSD sağlığı rehberimize bakabilirsiniz.