Menzil Genişletici Hızı Yarıya Düşürdü: Neden Yavaşlatır?

Evin veya ofisin uzak köşesinde Wi-Fi çekmiyordu, bir menzil genişletici taktınız. Çubuklar doldu ama indirme hızı yarıya indi. Bu çok sık gelen bir şikayet ve büyük çoğunlukla cihaz arızalı değil; olan şey tekrarlayıcı mantığının doğal sonucu.

Hız neden düşüyor?

Bir menzil genişletici, modemden aldığı veriyi tekrar yayınlar. Tek radyoyla çalışan modellerde bu iki iş aynı frekansı sırayla kullanır: cihaz bir an modemi dinler, sonra o veriyi size yayınlar. Aynı yol iki kez kat edildiği için teorik hız yaklaşık yarıya iner.

Üstüne bir de sinyal kalitesi eklenir. Genişletici modemden zayıf bir sinyal alıyorsa, zayıf olanı kopyalar. Elinizdeki telefon dolu çubuk gösterir ama arkadaki bağlantı zaten yavaştır. Yani:

• Çubuk sayısı = genişleticiye olan mesafenizi gösterir
• Gerçek hız = genişleticinin modemle arasındaki bağlantı kadardır

Bu ikisinin karışması, "sinyal tam ama internet gitmiyor" hissinin tek sebebidir.

En büyük hata: cihazı ölü bölgeye koymak

İçgüdüsel olarak genişleticiyi çekmediği yere takıyoruz. Oysa orada modem sinyali zaten zayıftır ve cihaz zayıf sinyali çoğaltır. Doğru yer modem ile ölü bölge arasındaki orta nokta, sinyalin hala iyi olduğu son yerdir.

Pratik ölçü: genişleticiyi takacağınız prizde telefonunuzla modem ağına bağlanın. Orada en az üç çubuk görüyorsanız yer uygundur. İki çubuk ve altındaysa cihazı bir oda geriye alın.

Bunlara da dikkat edin:

• Priz tipi modelleri çoklu prize veya uzatmaya değil, doğrudan duvara takın
• Metal dolap arkası, buzdolabı yanı ve su tesisatı bitişiği kötü konumlardır
• Zemine yakın prizler, göğüs hizasındaki prizlerden daha zayıf sonuç verir
• Mikrodalga ve kablosuz telefon 2,4 GHz bandını boğar

Çift bantlı modelde kaybı azaltmak

Modelin iki bandı varsa kaybı büyük ölçüde engelleyebilirsiniz: arka bağlantıyı (modemle olan hattı) 5 GHz'e, cihazlara yaptığı yayını 2,4 GHz'e ayırın. Böylece iki iş aynı frekansta sıraya girmez ve yarıya inme sorunu ortadan kalkar.

Bazı modellerde bu ayrım otomatik yapılır, bazılarında yönetim arayüzünden seçilir. Cihazın kurulum sayfasına girip hangi bandın hangi işe atandığını görmek beş dakikalık bir kontroldür ve çoğu zaman en büyük kazancı verir.

Aynı ağ adı mı, ayrı ağ adı mı?

İkisinin de bedeli var:

• Aynı ad (SSID): cihazlar kendiliğinden geçer, ayar gerekmez. Sıkıntısı şu: telefon ve laptop bir kez genişleticiye tutunduğunda, modemin yanına gelseniz bile zayıf bağlantıda kalmaya devam eder. Wi-Fi'ı kapatıp açmak çözer ama her seferinde yapmak gerekir.
• Ayrı ad: hangi noktaya bağlı olduğunuzu bilirsiniz ve elle seçersiniz. Sabit çalışan masaüstü ve yazıcı için daha öngörülebilirdir, gezerken can sıkıcıdır.

Sabit cihazların olduğu bir ofiste ayrı ad, evde dolaşan telefonlar için aynı ad genelde daha rahat sonuç verir.

Genişletici mi, mesh mi, kablo mu?

Sıralama şöyle, iyiden kötüye:

• Kablo çekmek her zaman en iyisidir. Uzak noktaya bir ağ kablosu gidiyorsa oraya bir erişim noktası koyun; hiç hız kaybı olmaz. Sonradan çekilebiliyorsa zahmete değer.
• Mesh sistem ikinci sırada. Noktalar arasında kendine ayrılmış bir bağlantı kullanan modeller hızı bölmez ve geçişleri kendi yönetir. Kat arası veya geniş plan için doğru çözüm budur.
• Menzil genişletici en pratik ve en ucuz olandır. Tek bir ölü bölge için, kablo çekilemiyorsa yerinde bir tercihtir; beklentiyi doğru kurmak yeterlidir.

Karar verirken şunu sorun: sorun tek bir noktada mı, yoksa evin/ofisin yarısında mı? Tek noktaysa genişletici, yarısıysa mesh.

Yine düzelmiyorsa kontrol sırası

• Genişleticinin ve modemin firmware sürümünü güncelleyin
• Genişleticiyi fabrika ayarına alıp yeniden kurun; eski ayarlar üstüne biriken yapılandırma sorun çıkarabilir
• Modemde kanal otomatikse, yoğun bir kanala oturmuş olabilir; komşu ağların yoğun olduğu ortamda kanalı elle sabitlemek işe yarar
• Hız testini modemin yanında bir kez yapın. Oradaki hız da düşükse sorun genişleticide değil, hattınızda veya modemdedir
• Genişleticiye bağlı cihaz sayısını sayın; ucuz modellerde eş zamanlı cihaz sınırı gerçek bir darboğazdır

Sıkça Sorulan Sorular

Genişletici hızımı kalıcı olarak düşürür mü?

Hayır, yalnızca genişleticiye bağlı cihazları etkiler. Modeme doğrudan bağlı cihazlar eski hızında çalışmaya devam eder.

İki genişletici takıp menzili iki katına çıkarabilir miyim?

Kağıt üstünde mümkün ama pratikte önerilmez. İkinci cihaz birincinin zaten yarılanmış sinyalini tekrar böler; sonuç kullanılamaz hale gelir. İki nokta gerekiyorsa mesh sisteme geçin.

Priz tipi mi, masaüstü model mi daha iyi?

Priz tipi modeller kablo istemediği için pratiktir ve konumu kolayca değiştirilebilir. Antenli masaüstü modeller genelde daha iyi kapsama verir ama yer ve kablo ister. Ölü bölge tek bir odaysa priz tipi yeterlidir.

Ethernet portu olan genişletici ne işe yarar?

Uzak noktadaki masaüstü, yazıcı veya televizyonu kabloyla bağlamanızı sağlar. O cihaz için kablosuz karmaşasından kurtulmuş olursunuz; hız kaybı yine arka bağlantı kadardır ama bağlantı çok daha kararlı olur.

Grisepet Notu

Bu şikayetle gelen müşterilerin çoğunda cihazı tek yapmamız yeterli oluyor: genişleticiyi bir oda modeme yaklaştırmak. Çekim biraz azalıyor ama gerçek hız belirgin artıyor. İkinci en etkili adım da çift bantlı modelde bantları ayırmak.

Genişletici ile mesh arasındaki farkı Menzil Genişletici mi Mesh mi? yazısında iki ürünle karşılaştırdık. Kapsama mimarisini seçmek için Mesh Wi-Fi mi Access Point mi? yazımız var.

Modem tarafını değiştirmeyi düşünüyorsanız Ev ve Ofis Modem-Router Rehberi, ofis ölçeğinde planlama için Kaç Kişilik Ofise Ne Kadar İnternet? yazılarına bakın. Ürünler Menzil Genişletici ve Router kategorilerimizde.