Termal Macun Nasıl Sürülür? Ne Kadar Sürülür ve Ne Zaman Yenilenir
Kısa çözüm
- Termal macun, işlemci ile soğutucu arasındaki gözle görülmeyen boşlukları doldurarak ısının soğutucuya geçmesini sağlar.
- İşlemcinin ortasına bezelye tanesi kadar macun yeterlidir; soğutucu sıkıldığında kendiliğinden yayılır.
- Fazla macun soğutmayı iyileştirmez; kenarlardan taşar ve soketi kirletir.
- Soğutucu her söküldüğünde eski macun temizlenip yenisi sürülmelidir; eski macunun üstüne ekleme yapılmaz.
- Sıcaklıklar eskiye göre belirgin yükseldiyse ve toz temizliği sonuç vermediyse macunu yenileme zamanı gelmiştir.
- 5 gramlık bir tüp, masaüstü işlemcide yaklaşık 10 ve üzeri uygulamaya yeter.
Kısa cevap: işlemcinin ortasına bezelye tanesi büyüklüğünde macun koyup soğutucuyu takmanız yeterlidir. Macunu parmakla ya da kartla yaymak gerekmez; soğutucunun baskısı onu yüzeye dağıtır. Gerisi ayrıntıdır; ama o ayrıntılar sıcaklıkta birkaç derecelik fark yaratır.
Termal macun ne işe yarar?
İşlemcinin üst yüzeyi ile soğutucunun tabanı çıplak gözle dümdüz görünür. Gerçekte ikisinin de yüzeyinde mikroskobik pürüzler vardır ve iki metal üst üste geldiğinde arada küçük hava boşlukları kalır. Hava ısıyı kötü iletir. Termal macun bu boşlukları doldurur ve ısının işlemciden soğutucuya geçmesini kolaylaştırır. Macunun görevi iki yüzey arasında kalın bir katman oluşturmak değil, yalnızca boşlukları kapatmaktır. Bu yüzden incesi makbuldür.
Ne kadar sürülür?
- Standart masaüstü işlemci: ortaya bezelye tanesi ya da iri bir pirinç tanesi kadar.
- Dikdörtgen ve büyük yüzeyli işlemciler: uzun kenar boyunca ince bir çizgi ya da küçük bir çarpı işareti daha eşit dağılır.
- Çok büyük yüzeyli iş istasyonu ve sunucu işlemcileri: üreticinin önerdiği desen izlenir; bu sınıfta macun çoğu zaman soğutucuyla birlikte hazır gelir.
Az sürülürse yüzeyin bir kısmı kuru kalır ve o bölge ısınır. Fazla sürülürse soğutma iyileşmez; macun kenarlardan taşıp soketin çevresine bulaşır. Ofis ve oyun bilgisayarlarında kullanılan standart macunlar elektrik iletmez, taşması arıza yapmaz ama temizliği zahmetlidir.
Uygulama adımları
- Bilgisayarı kapatın, fişini çekin. Soğutucu yeni takılacaksa işlemcinin yüzeyi temiz ve kuru olmalıdır.
- Soğutucunun tabanına bakın. Koruyucu bir film varsa çıkarın. Tabanında gri bir kare görüyorsanız macun fabrikada sürülmüştür; ayrıca macun sürmeyin.
- Macunu işlemcinin ortasına sıkın.
- Soğutucuyu dik biçimde, kaydırmadan yerine oturtun.
- Vidaları çapraz sırayla ve birer ikişer tur atarak sıkın. Tek vidayı sonuna kadar sıkıp diğerine geçmek baskıyı eşitsiz dağıtır.
- Fan kablosunu anakarttaki işlemci fanı başlığına takın.
Soğutucuyu yerine oturttuktan sonra kaldırıp bakmayın. Kaldırdığınızda macunun içine hava girer; bu durumda temizleyip yeniden sürmek gerekir.
Eski macun nasıl temizlenir?
- Tüy bırakmayan bir bez ya da kahve filtresi kağıdı kullanın. Kağıt havlu ve pamuk lif bırakır.
- Kurumuş macun için beze birkaç damla izopropil alkol damlatın. Kolonya ve aseton önerilmez.
- Hem işlemcinin hem soğutucu tabanının yüzeyini metal görünene kadar silin.
- İşlemciyi soketten çıkarmadan temizlemek daha güvenlidir; pimlere macun bulaştırmamaya dikkat edin.
Eski macunun üstüne yenisi sürülmez. Kurumuş katman boşluk bırakır ve yeni macun işe yaramaz.
Ne zaman yenilenir?
- Soğutucu her söküldüğünde. Bu kuralın istisnası yoktur.
- Sıcaklıklar eskiye göre belirgin yükseldiyse. Önce toz temizliği yapın; fanlar ve kanatçıklar temizken sıcaklık hala yüksekse macun kurumuş olabilir.
- Birkaç yıldır hiç dokunulmamış sistemlerde bakım sırasında yenilemek iyi bir alışkanlıktır.
Sıcaklık değerlerinin ne zaman sorun sayılacağını işlemci sıcaklığı kaç derece normal yazısında, genel bakım sırasını oyun bilgisayarı bakım rehberinde anlattık.
Macun seçerken neye bakılır?
- Isıl iletkenlik (W/m-K): ürün adında yazan bu değer ne kadar yüksekse ısı o kadar kolay geçer. Günlük kullanım ve oyun için orta sınıf bir macun yeterlidir; en üst sınıf macunların getirdiği fark birkaç derecedir.
- Miktar: bir uygulamada yarım gramdan az macun harcanır. 5 gramlık tüp yaklaşık 10 ve üzeri uygulamaya, 10 gramlık tüp bunun iki katına yeter. Tek bilgisayar için küçük tüp fazlasıyla yeterlidir; servis ve bilgi işlem birimleri büyük tüpü tercih eder.
- Kıvam: çok koyu macunlar zor yayılır; soğutucuyu takmadan önce tüpü avuç içinde biraz ısıtmak işi kolaylaştırır.
Sıvı metal ürünler ayrı bir sınıftır: elektriği iletir ve alüminyum yüzeylere zarar verir. Deneyimli kullanıcılar dışında önerilmez.
Yeni soğutucu alacaksanız
Çoğu soğutucu kutusunda küçük bir tüp macun ya da tabanına sürülmüş hazır macunla gelir. Tray sürüm işlemcilerde soğutucu da macun da ayrıca alınır. Soğutucu türleri için işlemci soğutma rehberine, tek kule ile çift kule ayrımı için AK400-G2 mi AK620-G2 mi yazısına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Termal macun ile termal pasta aynı şey mi?
Evet. İkisi de aynı ürün için kullanılan adlardır.
Macunu kartla yaymak daha mı iyi?
Doğru yapıldığında sonuç benzerdir; ama yayarken katmanın içine hava kabarcığı girme riski vardır. Ortaya nokta koyup soğutucuyu takmak daha az hataya açıktır.
Tüpte kalan macun bozulur mu?
Kapağı sıkıca kapatılıp serin yerde saklanırsa uzun süre kullanılır. Tüpten ilk çıkan kısım ayrışmış ve sulanmışsa onu atıp devam edin.
Notebookta da aynı mı?
Mantık aynıdır; ancak notebookta soğutucuyu sökmek daha zahmetlidir ve garanti durumuna bakılmalıdır.
Grisepet Notu: Macunda ölçü basit: az ama boşluk bırakmayacak kadar. Soğutucu ve macun seçenekleri için İşlemci Soğutucusu kategorisine bakabilirsiniz.
